به آسیب بافتی ناشی از قرار گرفتن در معرض گرما سوختگی می گویند. این آسیبها معمولاً از تماس با آب داغ یا بخار، تماس پوست با مواد جامد داغ، مواد شمیایی مثل اسید، یا جریان الکتریکی یا تشعشع رخ میدهد. در این مقاله، انواع سوختگی و مراحل ترمیم پوست سوخته را بررسی کرده ایم و در ادامه ذکر کردیم که برای ترمیم پوست سوخته چه اقداماتی باید انجام داد.
انواع سوختگی
سوختگیها بر اساس عمق و شدت آسیب به بافتها ه دستههای مختلفی دستهبندی میشوند. که برای درمان سوختگی ها باید در ابتدا درجه سوختگی را تشخیص دهید و بر اساس اقدامات لازم را پیش ببرید. این دستهبندی شامل سوختگیهای درجه اول، دوم، سوم و چهارم است. که در سوختگی های درجه اول و دوم با انجام دادن یکسری اقدامات لازم میتوانید باعث ترمیم پوست سوخته ی خود بشوید.
انواع سوختگی شامل:
1. سوختگی درجه اول
درجه سوختگی براساس آسیبی که به پوست وارد شده است مشخص میشود و این نوع سوختگی سطحیترین نوع است و فقط لایهی خارجی پوست (اپیدرم) را تحت تأثیر قرار میدهد. علائم آن شامل موارد زیر است:
- قرمزی
- درد خفیف تا متوسط
- ورم خفیف
- مثال: آفتابسوختگی خفیف
2. سوختگی درجه دوم
این نوع سوختگی جدی تر است سوختگی درجه یک است و عمق بیشتری دارد و لایهی زیرین پوست (درم) را نیز درگیر میکند. این نوع سوختگی باعث تاول میشود و پوست به شدت قرمز میشود. علائم آن شامل موارد زیر است:
- قرمزی شدید
- درد شدید
- ورم
- مثال: سوختگی با آب جوش
3. سوختگی درجه سوم
این نوع سوختگی شدیدترین نوع سوختگی به شمار میرود و بیشترین صدمه را وارد میکند و به تمام لایههای پوست آسیب میزند و حتی ممکن است به بافتهای زیرین مانند عضلات نیز آسیب برساند. علائم آن شامل موارد زیر میشود:
- پوست سفید یا سوخته شده (ممکن است چرم مانند به نظر برسد)
- عدم وجود درد (به دلیل تخریب پایانههای عصبی)
- ورم شدید
- مثال: سوختگی با آتش یا مواد شیمیایی قوی
4. سوختگی درجه چهارم
این نوع سوختگی به عمق بیشتری نسبت به سوختگی درجه سوم نفوذ میکند و علاوه بر عضلات به استخوانها و حتی بافتهای زیرین را تحت تأثیر قرار میدهد و بعد سوختگی درجه سوم شدیدترین نوع سوختگی است. علائم آن شامل موارد زیر میشود:
- آسیب شدید به پوست، عضلات و استخوانها
- سیاه شدن بافتها
- ممکن است نیاز به جراحی و پیوند پوست داشته باشد
- مثال: سوختگی ناشی از تماس طولانیمدت با منابع گرمایی بسیار بالا یا جریان الکتریکی قوی
علت سوختگی چیست؟
- سوختگی بر اثر حرارت به علت برخورد پوست با منبع حرارت مانند فلزات داغ، مایعات داغ، بخار و یا شعله آتش به وجود می آید.
- به آفتاب سوختگی ها و سوختگی پوست بر اثر اشعه ایکس، سوختگی تابشی می گویند.
- سوختگی هایی شیمیایی ناشی از برخورد پوست با مواد شیمیایی، اسیدهای قوی و موارد قلیایی هستند.
- جریان متناوب AC و DC نیز باعث سوختگی الکترونیکی می شود.
مراحل ترمیم پوست سوخته و زخم سوختگی
مدت زمان التیام و درمان زخم پوست سوخته به شدت آسیب، نوع درمان و حتی بدن شخص بستگی دارد. بسیاری از سوختگی های جزئی در عرض یک هفته بهبود پیدا می کنند اما ترمیم پوست سوخته ی خفیف تا متوسط معمولا چند هفته تا چند ماه طول می کشد تا کاملا درمان شود. سوختگی های بسیار شدید نیز بعضا سال ها به مراقبت و درمان نیاز دارد.
مراحل ترمیم پوست سوخته چیست؟
ترمیم پوست سوخته بسته به نوع سوختگی ممکن بین چند هفته تا چند ماه طول بکشد. چندین مرحله ترمیم پوست سوخته وجود دارد. مرحله اول درمان، کمک کردن به پر شدن پوست و ترمیم آن است که معمولا با بانداژ این فرایند را انجام می دهند. مرحله بعدی مرطوب کردن پوست است؛ زمانی که زخم بسته شد، استفاده ازکرم ترمیم کننده لیدی رویال احتمال پاره شدگی را کاهش می دهد و مانع از خارش پوست می شود.
درمان سوختگی درجه 1
این نوع سوختگی ها را با شستشو به وسیله آب سرد درمان می کنند. ناحیه ی سوخته شده را 10-15 دقیقه زیر آب سرد نگه دارید. از ژل و لوسیون در محل سوختگی استفاده نکنید. در صورت نیاز میتوانید به پزشک مراجعه کنید و از کرم ترمیم کننده لیدی رویال استفاده کنید.
درمان سوختگی درجه 2
اولین و بهترین مداخله در این نوع سوختگی ها نیز شستشو با آب سرد غیر یخ زده است. اما اگر قطع ناحیه سوخته بیشتر از 6-7 سانتی متر است حتما به پزشک مراجع کنید. توصیه و درمان پزشک باعث تسکین درد آن ناحیه و تسریع در روند بهبود می شود. در طول درمان کمپرس آب سرد باعث تسکین تورم و درد می شود. فراموش نکنید در روند درمان همیشه زخم را به وسیله مرطوب کننده یا یک آبرسان مرطوب نگه دارید.
درمان سوختگی درجه 3 و 4
برای درمان این نوع سوختگی ها در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. از محل سوختگی در برابر آلودگی های احتمالی مراقبت کنید.
نکته: محل سوخته شده باید بلافاصله پس از حادثه با آب سرد و تمیز شسته شود. استفاده از موادی مانند روغن، کرم، خمیردندان، ادکلن یا پودر روی محل سوختگی اکیداً ممنوع است. اگر تاولهای کوچک (تاولهای پر از مایع) در محل سوختگی وجود دارد، نباید آنها را لمس کنید. انگشتر، ساعت و وسایلی از این دست را باید فوراً جدا کنید، زیرا سوختگی ممکن است باعث تورم انگشتان و دست شود.
توجه داشته باشید که محل سوختگی در معرض خطر بالای عفونت قرار دارد، بنابراین آن را با یک باند تمیز بپوشانید و از پنبه استفاده نکنید. بانداژ نباید خیلی محکم باشد تا از فشار و اصطکاک بر روی ناحیه سوختگی جلوگیری شود. پس از انجام این اقدامات، حتماً به دنبال مراقبتهای پزشکی فوری باشید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
- فرد حادثه دیده شوکه شده
- سوختگی همراه با تاول
- سوختگی اندام های تناسلی
- استنشاق دود یا بخار داغ
- سوختگی های بزرگ و عمیق
- سوختگی صورت
- سوختگی افراد مسن، زنان باردار و کودکان زیر 5 سال
- سابقه بیماری هایی مانند دیابت یا بیماری های قلبی، ریوی، کبدی
- سرفه، گلودرد، تنفس دشوار
نتیجه گیری
در مراحل ترمیم پوست سوخته از ترمیم کننده استفاده کنید. در صورتی که مدام از مرطوب کننده ها استفاده کنید، جای سوختگی روی پوست شما نمی ماند. همه ما می دانیم سوختگی عواقب جدی به دنبال دارد، در نتیجه حتما برای درمان زخم های جدی سوختگی به پزشک مراجعه کنید. در صورتی که شرایط مراجعه حضوری به پزشک را ندارید، از پزشک آنلاین ویزیت بگیرید.