خیلی از افراد از خارش پوست رنج میبرند و آن را حسی آزاردهنده میدانند. گاهی اوقات شدت خارش در سطح پوستی این افراد به قدری زیاد میشود که آنها را از انجام فعالیتهای روزانه و حتی خوابیدن باز میدارد. این مشکل عموما به صورت موضعی و در قسمت خاصی از پوست اتفاق میافتد؛ اما علت این خارشها چیست؟ گاه ممکن است که این خارشهای پوستی به علت بیماریهای درونی و گاه ممکن است به دلیل عوامل محیطی ایجاد شده باشد. در این مقاله به بررسی دلایل خارش پوست و راه های درمان خارش پوست میپردازیم؛ پس اگر شماهم از خارش پوست رنج میبرید، ادامه مطلب را از دست ندهید.
علت خارش پوست چیست؟
همانطور که میدانید پوست یکی از مهمترین عوامل دفاعی بدن در برابر عوامل خارجی است که بدن را از ورود و آسیب باکتریها و ویروسها در امان نگه میدارد. هنگامی که یک عامل ناشناس در برابر پوست قرار میگیرد، واکنشی نشان میدهد و درنتیجه قرمزی، التهاب و خارش پوست را به همراه دارد. حتی این امکان وجود دارد که این خارش پوست همراه با جوشهای سطحی فراوان باشد و فرد درگیر را به شدت اذیت کند. برای انتخاب یکی از راه های درمان خارش پوست، نیاز است علت آن را بشناسیم. مهمترین علل بوجود آمدن خارش پوستی عبارتاند از:
خشک بودن پوست
یکی از بیماریهای شایع مربوط به پوست، خشکی پوست یا اگزما میباشد. این بیماری معمولا هیچ نشانهای روی پوست اعم از قرمزی یا جوش ندارد؛ ولی به شدت فرد را دچار خارش پوست میکند. همچنین در هوای سرد و گرم هم برخی افراد دچار خارش پوست میشوند که علت آن نیز خشکی پوست میتواند باشد؛ به همین علت بهتر است که در هوای سرد از دستکش و در هوای گرم از مرطوب کننده استفاده کنند.
نکته: بهتر است بدانید که کمبود ویتامینها بخصوص کمبود ویتامین B12 به صورت مستقیم در خارش پوست تاثیر ندارد، اما در سلامت پوست شما بسیار موثر است. به همین علت در بسیاری از موارد برای درمان افرادی که با خشکی شدید پوست روبه رو هستند و یا بروز آکنه و التهاب روی پوست آنها مشاهده میشود، از ویتامین B12 استفاده میشود.
دلایل روانی خارش پوست
به جز بیماریهای درونی و عوامل محیطی که به بروز خارش پوست منجر میشوند، بیماریهای روانی هم ممکن است سبب ایجاد آن شود. به عنوان مثال افرادی که در دچار اضطراب، افسردگی و اختلالات وسواسی هستند، دچاراین مشکل میشوند. این افراد برای درمان خارش پوستشان باید ابتدا اختلال روانی را تشخیص و آن را درمان کنند.
حساس بودن نسبت به برخی غذاها
در این حالت سیستم ایمنی بدن نسبت به برخی مواد موجود در غذاها و نوشیدنیها واکنش نشان میدهد که شدت خارش پوست در این نوع حساسیت متغیر است.
استفاده از برخی داروها
برخی داروها عارضه خارش پوست را به همراه دارند. اگر مصرف دارویی را به تازگی شروع کردهاید و خارش شدید پوست را در نواحی مختلف بدن احساس میکنید، حتما پزشک معالج خود را از این موضوع مطلع کنید. استراژونها، داروهای ادرارآور، داروی نقرس مثل آلوپورینول، اپیوئیدها، هیدروکسی اتیل سلولز و… رایج ترین داروهایی هستند که این عارضه را به همراه دارند.
خارش پوست به علت بیماری کبد
کبد به علت اینکه در تصفیه سموم بدن نقش دارد، تاثیر مهمی در ایجاد خارش پوست دارد. اگر کبد نتواند مواد زائد بدن را به خوبی دفع کند، بدن دچار خارش پوست میشود. با توجه به میزان آسیب کبد، ممکن است میزان خارش کم یا زیاد باشد.
شپشهای موجود بر روی پوست
دقت کنید که شپش پوست با شپشی که در سر وجود دارد متفاوت است. این نوع شپش در سطح پوست بدن زندگی کرده و بین منافذ آن لانه سازی میکنند. شپش پوستی با تغذیه از خون فرد باعث ایجاد خارش شدیدی در سطح وسیعی از پوست میشوند.
دانههای پوستی
برخی دانههای پوستی که در نواحی دستها، پاها، بازو، شانه و ران وجود دارند، میتوانند علت اصلی بروز خارش پوستی باشند. اگر علاوه بر خارش بدن، راشهای پوستی ظاهر شدند حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید تا از بروز بیماریهای پوستی شدید پیشگیری کنید.
علت خارش پوست در زمان بارداری چیست؟
خیلی از خانمها در هنگام بارداری دچار خارش پوست در نواحی سینهها، شکم و بازوها میشوند. این مشکل که معمولا در سه ماهه دوم بارداری رخ میدهد، به علت بزرگ شدن اندامهاست و با استفاده از پمادهای ضد خارش پوست میتوان این موضوع را کاهش داد. همچنین تغییرات هورمونی علت دیگر ایجاد خارش پوست در خانمهای باردار است که باید بدانند جای نگرانی ندارد و امری طبیعی است.
بهترین راه های درمان خارش پوست
راه های درمان خارش پوست بسیار متنوع است. شما میتوانید به پزشک متخصص مراجعه کرده و تحت نظر آن از درمان دارویی استفاده کنید. اگرهم علاقه به درمان های خانگی دارید، با مواردی که در ادامه گفته خواهد شد میتوانید درمان رو شروع کنید.
درمان دارویی خارش پوست
پیش از هر اقدامی به خاطر داشته باشید برای استفاده از داروهایی که گفته میشوند، حتما از پزشک متخصص کمک گرفته و بدون نسخه و خودسرانه دارویی مصرف نکنید. شایع ترین داروها برای درمان خارش پوست عبارتاند از:
- پمادهای آنتی هیستامین و کلسینوئورین که کاهش دهنده قرمزی و خارش پوست هستند.
- استفاده از شامپوهای ضد قارچ که از بروز خارش و عفونتها جلوگیری میکنند.
- استفاده از داروهای خوراکی همچون کلاریتین، زیرتک و بنادریل
درمان خانگی خارش پوست
- از کرمهای مرطوب کننده استفاده کنید تا رطوبت پوستتان حفظ شود.
- محل خارش را به هیچ عنوان به طور مداوم و با شدت زیاد نخارانید؛ این کار ممکن است سبب تشدید خارش پوستتان شود.
- استفاده از پمادهای ضد خارش موجود در داروخانهها که بدون نسخه پزشک هم میتوان آنها را تهیه کرد.
- دوش آب سرد با آرد جو
- از آنتی هیستامینهای خوراکی استفاده کنید.
- ماساز محل خارش با روغنهای گیاهی طبیعی مانند روغن بادام، روغن نارگیل و روغن زیتون.
خوراکیهایی برای کاهش خارش پوست
دقت کنید که اگر شیوه درمان خانگی را برای کاهش خارش پوست انتخاب کردهاید، تنها استفاده از پمادها و داروهای موضعی کافی نیست و باید رژیم غذایی درستی را رعایت کنید. مصرف غذاها و خوراکیهایی مانند تخم مرغ، بادمجان، ماهی و انواع ادویههای تند باعث تشدید خارش پوست خواهند شد. همچنین این افراد باید استفاده از نوشیدنیهای الکلی را محدود کنند.
بهتر است افرادی که به خارش پوست دچار شدهاند از میوههایی همچون سیب و گلابی استفاده کنند و مصرف میوههای حساسیتزا مانند کیوی، خربزه، توت فرنگی، آناناس، انگور و موز را به شدت محدود کنند.
چه زمانی برای خارش پوست باید به پزشک متخصص مراجعه کرد؟
بهتر است که بدانید بیشتر اوقات خارش پوست بیخطر است و با استفاده از مرطوب کننده و پمادهای موضعی و یا دوش گرفتن کاهش مییابد؛ اما اگر با رعایت موارد بهداشتی و روشهای درمان خانگی که گفته شد خارش پوستتان کاهش نیافت و بیشتر از 14 روز طول کشید، حتما به پزشک متخصص پوست مراجعه کرده و تحت نظر پزشک درمان شوید.